^W górę

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5

W celu umówienia się na spotkanie z logopedą prosimy dzwonić  na nr tel. 71 7986853 wew. 141 w godzinach pracy specjalistów.

logopeda Marzena Bajer  

 GODZINY PRACY:

Wtorek:

Mrówki: 10.30- 11.30
Koty:      11.30- 12.30
 
Środa:
 
Kaczuszki:  9.00- 10.00
Pszczółki:  10.00- 11.00
Biedronki:  11.00- 12.00
Myszki :     12.00- 13.00

            

            Rozwój mowy w trzecim roku życia

            Trzyletnie dziecko rozumie to, co do niego mówimy, jeżeli treść naszych wypowiedzi nie wybiega poza jego wcześniejsze doświadczenia. Dziecko trzyletnie buduje kilkuwyrazowe zdania, bardzo chętnie i dużo mówi, często myśli głośno, opowiada o tym co widzi.   Zdarza się, że mówi do siebie. Mowa umożliwia mu komunikowanie się, doskonali myślenie i wzbogaca wiedzę. Rozbudza ciekawość otaczającym światem i pobudza go do zadawania wielu pytań. Dziecku wydaje się, że dorosły jest w stanie odpowiedzieć na każde jego pytanie, a odpowiedzi uważa za prawdziwe i przyjmuje je bez krytyki.

            Trzylatek powinien prawidłowo wymawiać wszystkie samogłoski, tak ustne  jak i nosowe  [ a, ą ,e, ę, i, y, u, o] . Zdarza się zamiana samogłosek: [a] na [o], [e] na [a] lub [i] na [y]. Przyczyną jest niewykształcona sprawność narządów artykulacyjnych. Powinien też wymawiać prawidłowo następujące dźwięki: [ m, mi, b, bi, p, pi, f, fi, w wi, ś, ź, ć, dź, k, g, ki, gi, ch, t, d, n, l, li, j, ł]. Mogą pojawiać się głoski : [ s, z, c, dz ], a czasem nawet [ sz,  ż, cz, dż]. Mimo, iż wiele głosek wypowiada już poprawnie w izolacji lub pod dyktando  to w mowie spontanicznej są jeszcze zamieniane na głoski łatwiejsze pod względem artykulacyjnym.

            Reasumując mowę dziecka trzyletniego charakteryzuje zmiękczanie głosek [ s, z, c, dz , sz, ż, cz,dż], które zastępowane są przez : [ ś, ź, ć, dź ], a głoska [ r ] może być artykułowana jako [ l ] lub [ j ]. Często zdarza się, że niektóre dzieci wymawiają głoski [t, d ] na [ k, g ], a zamiast [ch] [ f ], ale będzie to stanowiło problem dopiero wtedy kiedy dziecko ukończy 4 lata. W trudnych wyrazach, kiedy spółgłoski znajdują się obok siebie mogą  być opuszczane lub zastępowane innymi dźwiękami. Kiedy usłyszymy:  ,, Tata stań juś idziemy do psiećkola”, nie powinno nas to martwić. Taka wymowa często naśladowana jest przez osoby dorosłe, co jest błędem, ponieważ wypowiedzi dorosłych są wzorem według którego dziecko uczy się mówić.

            Dziecko pomimo tego, iż nie mówi prawidłowo, to słyszy  i potrafi różnicować wymowę prawidłową, ponieważ jego słuch fonematyczny jest już rozwinięty. Problemem dziecka jest tylko to, że nie potrafi wymówić trudnych dźwięków. Rozwój mowy opiera się głównie na mechanizmach naśladownictwa. Najczęściej wzorem językowym jest matka z uwagi na czas spędzony z dzieckiem, stąd często chłopcy używają czasowników w rodzaju żeńskim. Pod koniec trzeciego roku życia dziecko buduje zdania złożone, które nie są pozbawione błędów fleksyjnych i artykulacyjnych, ponieważ kształtowanie sprawności językowej trwa nadal. Trzylatek odmienia przez analogię wzorując się na znanych mu wyrazach, a o szyku wyrazów w zdaniu decyduje stan uczuciowy dziecka. Na pierwszym miejscu jest to co najważniejsze dla dziecka. Jest to czas przechodzenia z niemowlęcego ( płaskiego) sposobu połykania na połykanie dorosłe tzn. z językiem uniesionym ku górze. Proces ten powinien zakończyć się do 4 roku życia. Niemowlęcy typ połykania może prowadzić do opóźnień rozwoju mowy, wad wymowy, z których najczęściej spotykane to seplenienie międzyzębowe oraz wad zgryzu.

 

 Rozwój mowy w czwartym roku życia

            Dziecko rozumie i wykonuje nasze polecenia, także i te które zawierają wyrażenia przyimkowe z przyimkami: na, pod do, za, przed, obok. Dziecko potrafi mówić o przeszłości i przyszłości. Pomimo tego, iż używa wielu form agramatycznych to przejawia zainteresowanie poprawnością językową.  Dziecko zadaje dużo pytań, pyta nie tylko co to jest?, ale także jakie jest?, po co to?, dlaczego tak się dzieje? Na wszystkie pytania powinniśmy odpowiadać cierpliwie i wyczerpująco, bo pobudzając rozwój mowy, pobudzamy też rozwój intelektu. Możemy rozbudzić lub zgasić naturalną  ciekawość i potrzebę wiedzy. Możemy stać się dla dziecka autorytetem i partnerem do rozmowy, albo osobą z którą ,  komunikacja będzie ograniczała się do wymiany krótkich informacji.  

            Podczas artykulacji dźwięków powinno zaniknąć charakterystyczne dla wcześniejszego okresu zmiękczanie spółgłosek. Głoski : [ s, z, c, dz] powinny już brzmieć twardo, czyli nie powinno być zmiękczania na : [ ś, ź, ć, dź]. Zarówno głoski: [ s, z, c, dz] jak: [  ś, ź, ć, dź] powinny być wymówione z ,,zamkniętymi ‘’zębami.  Język nie może wsuwać się między zęby, a wymowa międzyzębowa  musi być korygowana. Nie jest to cecha wymowy dziecięcej i nie ustąpi ona samoistnie. Przyczyną wymowy międzyzębowej może być nieprawidłowe oddychanie, wady zgryzu,  żucie ,połykanie pokarmów, a także obniżona sprawność  aparatu artykulacyjnego. Czterolatek nie powinien zamieniać głosek [ t, d ]  na [ k, g ] lub odwrotnie. U niektórych dzieci mogą pojawiać się już głoski  dziąsłowe [ sz, ż ,cz, dż ], ale należy pamiętać, że zastępowanie ich głoskami [s, z, c, dz] jest w tym okresie prawidłowością  rozwojową. Dotyczy to także zamiany głoski[ r ]na[ l ]. Niekiedy zdarza się, że dziecko realizuje głoskę [ r] przed  głoskami dziąsłowymi. W sytuacji kiedy dziecko wymawia zamiast głoski [ r] głoskę [ ł ], należy obserwować dalszy rozwój artykulacji, ponieważ istnieje niebezpieczeństwo przekształcenia  głoski [ ł ] w głoskę [ r]  wymawianą w tylnej części j. ustnej. Nie zmuszamy dziecka  do realizacji wibrującego [ r ], ponieważ aparat mowy nie jest jeszcze przygotowany do wymówienia [ r ], a w konsekwencji powstaje [ r]  francuskie, które jest zaburzeniem mowy.

 

         Rozwój mowy w piątym i szóstym roku życia

            Piąty i szósty rok życia to czas ostatecznego kształtowania się systemu językowego. Dziecko musi poprawnie wymawiać wszystkie dźwięki j. polskiego przed rozpoczęciem nauki w szkole, aby uniknąć  spowodowanych błędną wymową trudności w czytaniu i pisaniu. Wypowiedzi 5- letniego dziecka przyjmują formę realizacji wielozdaniowej. Dziecko chętnie opowiada przebieg zdarzeń, relację obejrzanego filmu lub przewiduje fakty.  Pytane o znaczenie słów potrafi je wyjaśnić, potrafi opisywać przedmioty uwzględniając cechy charakterystyczne oraz możliwości zastosowania. Dziecko dokonuje autokorekty i chętnie poprawia innych, najczęściej młodsze rodzeństwo.  

            Jest to nadal wiek wielu pytań. Dorośli stają przed koniecznością wyjaśniania zjawisk niewyjaśnianych lub wręcz przeciwnie- oczywistych. Każde pytanie jest tak samo ważne, a pozostawione bez odpowiedzi wpływa negatywnie na motywację dziecka do szukania rozwiązań problemów oraz relacje  z rodzicami.  Pięcio czy sześciolatek ma ogromną potrzebę posiadania autorytetu i mimo, że częściej manifestuje związek z grupą rówieśniczą to prawdziwe poczucie bezpieczeństwa dają mu właściwe relacje z opiekunami. Mowa dziecka pięcioletniego powinna już być w pełni zrozumiała dla otoczenia. Coraz lepiej radzi ono sobie z głoskami [sz, z, cz, dż],  choć w mowie spontanicznej mają prawo być jeszcze zniekształcane i wymawiane jako [ s, z, c, dz]. Bywa, że głoska[ r ] pojawia się dopiero na tym etapie. Wciąż mogą być upraszczane grupy spółgłoskowe.

            Sześciolatki powinny mieć już opanowaną prawidłową wymowę, choć zdarzają się trudności przy wypowiadaniu głosek [sz, ż, cz, dż, r ]oraz grup spółgłoskowych. Wszystkie głoski dźwięczne powinny być wymawiane dźwięcznie. Głoska [ r] powinna być wymawiana prawidłowo, a czasem możemy zaobserwować zjawisko hiperpoprawności, tam gdzie dziecko powinno artykułować głoskę [ l ] zastępuje je głoską [ r ], zwłaszcza kiedy w wyrazach występują obydwa dźwięki [ r ] i [ l ] np. król Karol [ krór Karor ]. Zjawisko to ustępuje samoistnie.

             Sześcioletnie dziecko umie wyodrębnić głoskę na początku, w środku i na końcu wyrazu, wyklaskać sylaby w wyrazie i wymyślić słowo rozpoczynające się daną głoską. W wypowiedziach dzieci sześcioletnich pojawiają się coraz liczniejsze porównania i określenia. Wzrasta kompetencja komunikacyjna, uwzględniająca czynniki społeczne: sytuację, miejsce i osoby   z którymi rozmawia. Dzieci zaczynają w inny sposób rozmawiać z rówieśnikami, rodzicami czy panią w przedszkolu. Poprawnie rozwijające się dziecko przestaje układać wyrazy   w zdaniach, kierując się emocjami, a zaczyna stosować przyswojone już, choć nieuświadomione prawidła polskiej składni.